عسل درمانی با عسل طبیعی سبلان

ارزش ضد ميكروبي (فعالیت های ضد باکتریایی و درمانی عسل ) 

در قديم از عسل به عنوان مرهم براي معالجه زخم ها و التهابات پوستي به وفور استفاده مي شد ولي اكنون استفاده درماني از عسل محدود به طب سنتي مي باشد با اين حال امروزه نيز در گزارشات پزشكي ، كاربرد هاي عسل در معالجه زخم ها ، سوختگي ها عفونت ها و برخي از اختلالات ديگر به چشم مي خورد . در سال 1937 تاثير ضد باكتريايي عسل گزارش و اينهيبين نامگذاري شد اين تاثير ضد باكتريايي به وسيله اثر يك نمونه عسل رقيق شده روي باكتريها اندازه گيري شد و اين موضوع نيز كه خاصيت ضد باكتريايي در اثر گرما از بين ميرود كشف شد .

عسل با ميكرب هايي كه در برابر آنتي بيوتيك مقاوم هستند، مبارزه مي كند

زخم هاي مزمن ممكن است با معالجات سنتي مداوا شوند. عسل مي تواند به درمان زخم هايي كه التيام نمي يابند، كمك كند.
محققان در پي يافتن دلايل علمي خاصيت ضد باكتري عسل در معالجات سنتي، دريافتند عسل از رشد باكتري ها مي كاهد حتي باكتري هايي كه در برابر آنتي بيوتيك مقاوم هستند.
كاربرد عسل در التيام زخمها به مصر قديم برمي گردد. اعتقاد بر اين بود كه غلظت شربت مانند عسل سبب مي شود هنگامي كه بر روي زخم ها و جراحات ماليده مي شود، از ورود هوا به درون زخم جلوگيري مي كند و ميزان بالاي قند آن رشد باكتري ها را كاهش مي دهد. شواهد جديد نشان مي دهد عسل داراي خواص ديگري نيز هست كه باكتري ها را از بين مي برد.
مطالعات و تحقيقات " رزكوپر " ميكروبيولوژيست و همكاران وي در دانشگاه ولز در كارديف نشان مي دهد، تاثير عسل طبيعي در مقايسه با عسل مصنوعي بخاطر غلظت و قند زياد، 3 برابر بيشتر از عسل مصنوعي باعث از بين رفتن ميكروب ها مي شود. محققان هنوز به درستي مطمئن نيستند كداميك از عناصر مؤثر و فعال عسل در اين امر نقش دارند.
برخي از انواع عسل به هنگام رقيق شدن، پِرُاكسيد هيدروژن را تشكيل مي دهند كه از بين برنده باكتري هاست و در تميز كردن زخم به كار مي رود. دكتر كوپر و تيم وي این احتمال را می دهند که پراکسید هیدروژن مي تواند تنها عامل مؤثر در آنتی باکتریال بودن عسل باشد.
آنها تاييد كردند كه هم عسل ( طبيعي ) Pasture كه پراكسيد هيدروژن توليد مي كند و هم عسل ( مصنوعي ) Manuka كه پراكسيد هيدروژن توليد نمي كند، در هنگام انجام آزمايش از رشد باكتري ها جلوگيري كردند. اين دو نوع عسل از رشد باكتري هاي عفونت زاي استافيلوكوك و اينتروكوك كه در برابر آنتي بيوتيك هاي قوي مانند متيسيلين Methicilin و ونكومايسين Vancomycin بسيار مقاوم هستند، جلوگيري كردند.
طبق گفته كوپر، عسل ممكن است بعلت وجود‌ آنزيم هايي كه هنگام ساختن آن توسط زنبور عسل ترشح مي شود، خاصيت ميكروب زدايي داشته باشد يا اين خاصيت مي تواند بعلت درجه اسيدي بودن عسل يا وجود مواد شيميايي گرفته شده از شهد طبيعي گياهان باشد. وي مي گويد، كاربرد عسل در مداواي زخم ها، ريشه قديمي دارد و در طب سنتي بسيار مورد استفاده قرار مي گرفت. " براي معرفي مجدد آن، بايد شواهدي براي اثبات خواص آنتي باكتريال و مداوا كننده عسل داشته باشيم. "
آندره آنلسون، پرستار و محقق در دانشگاه يورك در بريتانيا كه بر روي زخم هاي مزمن كار كرده است با اين امر موافق است كه براي متقاعد كردن پزشكان شكاك، بايد آزمايش ها و مشاهدات باليني انجام شود تا اين پزشكان به معجزه عسل در درمان زخم ها پي ببرند.
زخم هاي عفوني موجب ايجاد درد مي شوند كه علت آن مي تواند بستري شدن بيمار به مدت زياد در بيمارستان باشد كه مداواي آنها نيز بسيار هزينه بر است. معالجه اين جراحات و زخم ها تبديل به يك مشكل عمده شده است. زيرا استفاده دراز مدت از آنتي بيوتيك ها مي تواند منجر به ايجاد گونه هاي مقاوم از باكتري ها شود.
طبق گفته نلسون، به همين علت معالجات جايگزين در حال كشف و بررسي است.اين معالجات شامل كاربرد يد،تركيبات حاوي نقره ولارو درماني Larval therapy است كه در آن لاروها بر روي زخم ها گذاشته مي شوند تا بافت هاي مرده را بخورند و باكتري ها را نابود كنند.
در حاليكه دانشمندان هنوز در مورد خواص درماني عسل در حال بررسي و تحقيق هستند، برخي از شركتها، در حال ساختن تيوپ هايي محتوي عسل استريل شده و باندهاي آغشته به عسل استريل شده براي كاربرد عسل در مداواي زخم ها هستند.
در عين حال محققان هشدار مي دهند، كه افراد براي مداواي زخم ها و جراحات براي خريد عسل به سوپر ماركت ها هجوم ببرند. عسل خريداري شده از مغازه ها به علت قرار گرفتن در دماي گرم و نامناسب، خواص ضد باكتري خود را احتمالاً از دست داده است. افراديكه داراي زخم و جراحات جدي و شديد هستند بايد تحت مداواي پزشك متخصص قرار گيرند.

چگونگي اثر بخشي عسل در مقابله با عفونت ها 

بشر هزاران سال است كه از مخلوط بزاق زنبور و شهد گل كه عسل نام دارد، به عنوان دارویی برای درمان زخم ها استفاده می‌ كند . آزمايش هايی كه در سال های اخير انجام گرفته، نشان داده اند كه عسل در درمان عفونتهای برجای مانده از عمل سزارين و سوختگیهای از آنتی بيوتيكهای مرسوم كارآمدتر عمل می‌كند. اين ماده شيرين با طيف وسيعی از ميكروبهای خطرناك از جمله    Helicobacter , Salmonella , E.coli            به خوبی مبارزه مي كند  عسل روی باكتری‌های مقاوم به آنتی بيوتيك، از جمله «ابر ميكروبی» به نام MRSA ، نيز موثر است و بر خلاف بيشتر آنتی بيوتيك ها به نحو چشمگيری باعث پيشرفت بهبودی زخم‌ها می‌شود. هنوز به درستی نمی‌دانيم عسل چگونه اين آثار را بر جای می‌گذارد اما محققان اعتقاد دارند توان بهبود زخم‌ها و مقابله با ميكروب‌های مقاوم به آنتی بيوتيك‌ كه در اين ماده بی‌نظير وجود دارد، ممكن است روزی عسل را از نوعی درمان جايگزين به يك شيوه درمانی اساسی در پزشكی تبديل كند. رمز و راز اين توانايی‌ها را بايد در شيوه تهيه عسل جست و جو كرد.   زنبورهای كارگر طی بهار و تابستان شهد جمع آوری مي كنند، هنگامی كه به كندو باز میگردند، آن‌ را از معده به دهان مي آورند و در دهان دستياران خود می‌گذارند. آنها شهد را به درون حفره های شانه خالي می كنند و با بال‌هايشان آن قدر آن را باد می‌زنند كه بيشتر آب موجود در شهد تبخير شود. در همين زمان، بزاق سرشار از آنزيم‌ زنبورها، ساكاروز را به گلوكز و فروكتوز تبديل می كند كه به آب باقيمانده در شهد پيوند می‌شوند . به اين ترتيب، بيابانی بر جای می ماند كه باكتری‌ها نمی‌توانند در آن زنده بمانند. البته ، حين رسيدن عسل فرصت زيادی برای تهاجم عوامل بيماريزا وجود دارد. اما آنزيمی به نام گلوكز اكسيداز اين فرصت را از آنها می‌گيرد. اين آنزيم با تبديل كردن گلوكز به اسيد گلوكونيك، فرآورده تلاش زنبورها را اسيدی و آن را برای بيشتر باكتری ها نامطلوب مي سازد . 

اغلب افراد عقيده دارند كه اسيدی بودن، تنها سلاح عسل در برابر باكتری‌هاست. اما مطالعات نشان داده اند تقريبا همه عسل ها سلاحی سری دارند كه حتی اگر رقيق شوند، آنها را برای ميكروب‌ها مرگبار می‌سازد: پراكسيد هيدروژن. اين ماده زمانی در بيمارستان‌ها به عنوان ضدعفونی كننده مصرف می‌شد. از تجزيه اين ماده راديكال های آزاد تشكيل می شوند كه باكتریها را از بين میبرند. چون اين واكنشها خيلی سريع رخ میدهد، پراكسيد هيدروژن را بايد در غلظتهای بالا بر زخم‌ها استعمال كرد. البته ، اين ماده در اين غلظتها به بافت سالم آسيب  مي زساند  . در عسل، پراكسيد هيدروژن به كمك آنزيم گلوكز اكسيداز توليد می‌شود. اما ميزان آن هزار بار كمتر از مقداری است كه در گذشته روی زخمها استعمال می‌شد. در نتيجه ، گذاشتن عسل روی زخمها، ضمن جلوگيری از تهاجم و تخريب ميكروب‌ها ، با آسيب بافتی همراه نيست. علاوه بر اين، همين طور كه پراكسيد هيدروژن تجزيه میشود ، گلوكز اكسيداز با تسهيل ساختن آن از گلوكز، پيوسته آن را جايگزين می‌كند. جالبتر اين كه ، به دلايل ناشناخته وقتی عسل رقيق میشود، فعاليت اين آنزيم افزايش می‌يابد. . به همين خاطر، عسل حتی وقتی 7 تا 14 برابر رقيق شود، میتواند از رشد باكتریهايی مانند MRSA جلوگيری كند. خلاصه ، زمانی كه عسل روی زخم قرار می گيرد و در اثر تراوش پلاسما از زخم رقيق مي شود ، در مبارزه با ميكروبها پرتوانتر شود .

يكی ديگر از خصوصيات جالب عسل كه آن را از داروهای ضد باكتری مرسوم مجزا می‌سازد، تقويت بهبود يافتن زخم هاست . داروها ی ضد باكتری علاوه بر نابودی باكتری‌ها به سلول‌های انسان نيز آسيب می‌رسانند . از طرف ديگر، آنها فقط با مهار كردن رشد ميكروب‌ها به بهبودی زخم‌ها كمك می‌كنند. اما عسل به طور مستقيم در بهبودی زخم‌ها دخالت می‌كند. عسل محيط ويژه اي  را می آفريند كه برای رشد بافت مناسب است و در عين حال باميكروب‌ها نيز مبارزه می‌كند. به علاوه، رطوبت عسل از درد وتخريب سلولها حين تعويض پانسمانهای خشك شده جلوگيری مي كند .

عسل دست كم بخشی از توان ترميمی خود را مديون پراكسيد هيدروژن است. اين ماده، رشد رگ‌های خونی را تحريك می‌‌كند. اين رگها اكسيژن، مواد غذايی و سلول‌هايی به نام فيبروپلاست ( كه بافت پيوندی جديدی را می‌سازند) را به موضع زخم هدايت می‌كنند. به علاوه، تركيب ناشناختهای دسته ای از سلول‌های ايمنی به نام منو سيت رافعال می‌كند. اين سلولها عامل رشدی را آزاد می‌كنند كه سلول‌های پوششی را تحريك می‌كنند تا تقسيم شوند و زخم را ببندند. منوسیت‌ها به نوع ديگری از سلول‌های ايمنی به نام ماكروفاژ نيز تبديل می‌‌شوند. اين سلولها، ميكروبها و سلولهای مرده را میبلعند و آنها را هضم مي كنند .

عسل در بهبود يافتن زخم معده نيز موثر است. يك قاشق چای خوری عسل طبيعی در معده خالی ميتواند مانع رشد باكتری خطرناكی به نام Helicubacter شود كه باعث اغلب زخم‌‌های معده می‌شود. عسل، باكتری‌ مقاوم به آنتی بيوتيكی را كه باعث عفونت ريوی در بيماران مبتلا به فيبروز سيستيك میشود    ، Burkholderia cepacia ، در محيط كشت از پا در آورده است.

به هر حال، همه عسلها از خواصی كه برشمرده شد به يك اندازه بهره‌مند نيستند. شهد بعضی گل‌ها مقدار زيادی كاتالاز دارد .  اين آنزيم پراكسيد هيدروژن را تخريب می‌كند. بعضی شهدها، گلوكز اكسيد از را به گرما و نور حساس می‌كنند. با وجود اين، توان ضد ميكروبی بعضی عسلها حتی با جوشاندن آنها از بين نمی‌رود. از اين رو، به نظر میرسد، عسل علاوه بر مولكولهايی كه تاكنون شناخته شده است، مواد ضد ميكروب ديگری دارد كه به دما مقاوم ا ند.

از زمان مصريان باستان، عسل برای درمان زخم‌ استفاده می‌شده است و به نظر می‌رسد كه باكتری‌ها هنوز توان مقابله با مواد ضد ميكروب آن را پيدا نكرده‌اند. از اين رو، تلاش برای شناخت كامل تر اين ماده ، ما را در مقابله به ابر باكترها  كه به آنتی بيوتيك‌های مرسوم مقاوم شده‌اند، ياری خواهد رساند. به هر حال، اين ماده دارويی را همانند ساير داروها بايد با مشورت متخصصان استفاده كرد. زيرا دانه‌های گرده موجود در عسل طبيعی می‌توانند خود باعث عفونت شوند. خوشبختانه، گرده‌ها را با پرتو گاما می‌توان از بين برد، بدون آن كه به خواص دارويی عسل آسيبی برسد. اميد است با تلاش‌های محققان راه برای يك شيوه درمانی جديد يعنی «عسل درمانی» هموار شود

زنبور عسل حشره اي است که حاصل آن ،محصولات با ارزشي از قبيل عسل ، ژله رويال ، موم و زهر است معروف ترين محصول زنبور عسل ، همان عسلي است که از محصولات ديگر بيشتر به مصرف مي رسد. عسل ،ماده غذايي بسيار غني و انرژي بخشي است که حدود80 درصد از قندهاي ساده يا مونوساکاريدها ساخته شده و هر10 گرم آن 320 کالري ايجاد مي کند اين مونو ساکاريدها بسرعت جذب مي شوند و اثر انرژي بخشي خود را آشکار مي کنند

خواص فيزيکي عسل ، اثر ضد باکتريايي دارد و از زمانهاي قديم انسانها از خاصيت ضد ميکروبي عسل سود جسته و آن را در درمان ناراحتي هاي پوستي از قبيل زخمها و سوختگي ها به کار برده اند و يکي از بهترين پانسمانها محسوب ميشود.همچنين ، عسل را در درمان بيماري هاي دستگاه تنفسي و عفونت هاي ناحيه حلق به کار مي برند و خاصيت ضدباکتريايي آن موجب اثربخشي عسل مي شود و خاصيت ضد التهابي آن نيز مشاهده شده که به هيگروسکوپيک بودن آن نسبت داده شده است.

محصول ديگر زنبور عسل ، ژله رويال است که حاوي مواد مغذي در حالت تغليظ يافته اي است که زنبور براي نوزادان خود مي سازد، به اين ماده اکسير جواني لقب داده اند وشکي نيست که با محتويات انرژي زا و پرپروتئين ، ماده بسيار مقوي است تحقيقات نشان داده است ، ژله رويال نيز داراي پروتئين ضد ميکروبي است و نظر بيشتر محققان بر اين است که اين ماده ، سيستم ايمني بدن را تحريک مي کند

ژله رويال در درمان عفونتهاي ويروسي و سرطان موثر است.شايان ذکر است ، موم زنبور عسل نيز در پزشکي و داروسازي مصرف زيادي دارد؛ در اکثر فرمولاسيون هاي کرمها، پمادها و لوسيون ، به عنوان جزء با ارزش از پايه استفاده مي شود به دليل بي اثر و غير فعال بودن موم زنبور عسل ، براحتي با داروها مخلوط مي شود، بدون اين که هيچ واکنش ناخواسته اي بين مواد موثره و موم زنبور عسل رخ دهد.

مصارف ديگر موم : امروزه براي حفاظت داروهاي حساس به هيدروليز و اکسيداسيون ، آنهارا با لايه اي نازک از موم زنبور عسل مي پوشانند، موم عسل به عنوان لايه هيدروفوب پوششي در اطراف دارو ايجاد مي کند و سبب آهسته شدن انحلال و آزاد سازي دارو مي شود.

گفتني است ، عسل به عنوان دارو هيچ اثر سوء، عارضه يا بيماري را به دنبال ندارد ؛ مگر آن که فقط حساسيت هاي محدودي را به وجود بياورد، بنا بر اين در حالت آلرژي ، امراض عفوني ، سل ، امراض رواني ، بيماري هاي کبد و معده ، امراض غدد فوق کليه ، نارسايي قلب و عروق ، ناراحتي هاي عصبي ، امراض خوني و ضعف شديد، بايد از تجويز زهر زنبور عسل خودداري کرد.

یا مَن اسمه دواءُ وَ ذکره شفاءُ

رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید:

کسی که در هر ماه سه بامداد عسل بخورد به قصد شفایی که خداوند متعال در قرآن کریم درباره عسل فرموده است از بیماری های زیاد مصون می ماند.

م.کالینین(m.kahinine) می نویسد:

مردم مانند جویندگان طلا و الماسند : آنچه را ارزشمندتر و نشانه هوشمندی است فراهم می آورند ، بر می گزینند و دهها سال به آن می پردازند . در طی صدها سال ملتها در طبیعت مقادیر زیادی دارو کشف کرده اند که احتمال دارد در آزمایش زمان تاب نیاورده و به بوتۀ فراموشی سپرده شوند.ولی انگبین(عسل)زنبوران عسل ،در این آزمایش همواره سودمند بوده و مسلمأ در آن یک داروی عالی برای درمان دردهای بیشمار وجود دارد.

رسول اکرم(ص) می فرماید مومن مانند زنبور عسل است : اگر با او کنار بیایی و همکاری کنی او هم سودمند است . اگر از او اندرزی بپرسی او برای تو سود بخش است. اگر در کنار او بنشینی برای تو سود آور است همه چیز او سودمند است چون همه چیز زنبور عسل (عسل ، گرده ، ژله رویال و...)سودمند است.

متخصصین علم زنبور شناسی می گویند علت اینکه ملکه زنبور عسل در 24 ساعت می تواند در حدود 2000 تخم بگذارد و مدت 3 تا 5 سال زندگی کند (در حالی که عمر زنبورهای دیگر 45 تا 60 روز است)این است که ملکه غذای مخصوصی تغذیه می کند که سایر زنبوران به جز سه روز اول مرحله رشد به آن دسترسی ندارند این غذای مخصوص ژله رویال نام دارد و اهمیت آن در زندگی زنبور عسل همانند نقش شیر مادر در زندگی نوزادان است.

استفاده بهینه از مخلوط گیاه درمانی با عسل

دکتر موهر گفته است زنبور عسل  امکان درمان بسیاری از بیماریها را فراهم می سازد

و بهترین دوست کوچولوی آدمی در دنیا است.

از خواص شفابخش دیگر عسل آن است که هر دارویی که با عسل مخلوط شود و یا همراه آن مصرف گردد(اعم از داروهای گیاهی و شیمیایی) خواص شفابخش آن چندین برابر می شود

از این رو امروزه در صنایع داروسازی از عسل برای پوشش داروهای تلخ مزه و بسیاری از

داروهای دیگر مخصوصأ شربت های سینه استفاده می شود.

فیثاغورس در آثار پزشکی خود تایید می کند که عسل دارای خواص پزشکی قابل ملاحضه

و بسیار متنوع است. وی و پیروانش از شیوه غذایی منحصر به گیاه و عسل پیروی می کردند.

در زوریخ(سوئیس) در یک درمانگاه اختصاصی که بیش از پنجاه سال است بوسیله دکتر بیرشربنر(bircher benner)تاسیس شده بیماریهای گوناگون را با روش دقیق گیاهخواری همراه با عسل درمان می کنند. به عقیده بنیانگذارانش ، آدمی برای داشتن تندرستی کامل از هر چیزی باید خوراکی های طبیعی مرکب از سبزیهای تازه و میوه ها ، فرآورده های لبنی و به جای قند از عسل استفاده نماید.

اینک پزشکی علمی چون پزشکی تجربی تشخیص داده اند که انگور داروی بیماری های کبد ،

پوره سیب داروی بیماری معده و کومیس(شیر تخمیر یافته مادیان ، الاغ و گاو)داروی سل است.در صورتی که این فراورده ها را با عسل بخورند اثرشان تشدید میشود.امروزه در طب سنتی و گیاهی  عسل به خاطر خواص و طعم استثنایی خود از اهمیت بسزایی برخوردار بوده و می تواند به تنهایی یا همراه با سایر گیاهان دارویی مورد استفاده قرار بگیرد.

در این روش معمولأ از عسل برای شیرین کردن (جوشانده ، دم کرده ، خیسانده های گیاهی) مخلوط با عصاره و پوره میوه ها سبزیها ، همراه با پودر (سائیده گیاهان)و بطور کلی در تهیه

پمادها ،ضمادها وهمچنین سایر مصارف بهداشتی و طبی استفاده می شود. ائمه معصومین نیز در این مورد بسیار تاکید کرده اند.

حضرت امام علی النقی(ع) در درمان بیماری نوبه (مالاریا) چنین می فرماید: در روز نوبه فالوده ای از عسل و زعفران به بیمار بخورانید ، سعی کنید زعفران در آن فالوده بسیار باشد ولی احتیاط کنید که بیمار در آن روز غذای دیگری نخورد.

گیاه درمانی در حال حاضر به علت تاثیر ملایم گیاهان دارویی در مقایسه با داروهای شیمیایی ، مورد توجه فزاینده ای قرار دارد. امروزه گیاه درمانی از حالت تجربی بدوی و از پوسته جادویی و اسرار آمیز خود درآمده و مؤثر بودن آن از نظر بالینی و علمی به اثبات رسیده است . در صورتی که شیوه درست استفاده کردن آنها را بدانیم بسیار مؤثر خواهد بود.

در روش گیاه درمانی با عسل باید نوع بیماریها مخصوصأ بیماریهای حاد مزمن دقیقأ تشخیص داده شود و بعد جهت معالجه آن اقدام گردد و این کار فقط به عهده پزشک معالج می باشد.

عسل  و بيماران ديابتي

اكثر بيماران ديابتي اين سؤال را درذهن خود دارند ، براي جواب تا اين حد مي توان گفت كه د رمورد ديابت شيرين مصرف عسل همان قدر مضّر است كه مصرف قند ضرر دارد ولي با توجه به خواص جانبي عسل و همچنين وجود فركتوزكه جهت جذب به سلولها نيازي به انسلين ندارد ، ميتوانند عسل را جايگزين مقدار قند مصرف روزانه خود قرار دهند و بايد توجه داشته باشند كه مصرف عسل به عنوان قند اضافي در رژيم غذايي آنها مجاز نيست چرا كه عسل علاوه بر فروكتوز به همان نسبت هم گلوكز دارد.